Sözlük
Terim Mihengi
Mihenk taşı, bir madenin saflığını anlamak için kullanılan sert bir taştır. Bu sayfa da benzer bir iş görüyor: defterdeki yazılarda geçen kavramları, tartışmaya girmeden önce netleştirmek için. Tanımları kısa tutmaya çalıştık; her birinin altında, o kavramın hangi yazıda ayrıntılı ele alındığını da belirttik.
Bu sözlük neden var?
Denge tartışmalarının önemli bir kısmı, aynı kelimeyi farklı anlamlarda kullanmaktan doğuyor. "Adalet", "rastgelelik" veya "denge" gibi kelimeler herkesin kafasında biraz farklı duruyor. Ortak bir tanım listesi, tartışmayı en azından aynı zemine taşıyor.
Denge kavramları
Eşit şans
İki tarafın da kazanma olasılığının maç başında yüzde elliye yakın olması. İstatistiksel bir hedeftir ve maçın dışında, eşleştirme sistemiyle üretilir.
Eşit fırsat
İki tarafın da aynı araçlara, aynı bilgiye ve aynı zamana sahip olması. Yapısal bir hedeftir ve maçın içinde, harita ile kural tasarımıyla üretilir.
Simetri
Haritanın iki yarısının birbirinin aynası olması. Taraf tartışmasını bitirir ama zamanla karakter kaybına yol açabilir.
Asimetri
Tarafların farklı güç, tempo veya bilgi yapısına sahip olması. Dengelenmesi zordur; genellikle taraf değiştirme ile eşitlenir.
Taraf değiştirme
Aynı eşleşmenin iki devre hâlinde oynanması ve devre arasında tarafların yer değiştirmesi. Adaleti tek maça değil, seriye yayar.
Telafi mekaniği
Geride kalan tarafa dönüş yolu bırakan düzenleme. İyi tasarlandığında hediye değil, riskli bir fırsat olarak verilir.
İnisiyatif
İlk hamleyi seçme hakkı. Öndeki tarafa güç yerine verilen ödül türlerinden biridir; üstünlüğü sürdürür ama maçı kilitlemez.
Ekonomi tasarımı
Tur içinde biriken kaynağın nasıl kazanıldığını ve harcandığını belirleyen sistem. Telafi genellikle kaynak akış hızıyla ayarlanır.
Beceri ve ilerleme
Beceri tabanı
Oynamaya başlamak için gereken minimum kavrayış. Sade kontrol şeması ve net görsel geri bildirimle alçaltılır.
Beceri tavanı
Ustalaşmanın sınırı; en iyi oyuncuların bile hâlâ gelişebildiği alan. Bir kısmı bilgiye dayandırıldığında öğrenilebilir kalır.
Beceri tahmini
Sistemin bir oyuncu hakkında tuttuğu, oyuncuya gösterilmeyen içsel değer. Eşleştirme bu değere göre yapılır; profildeki rozetlerle ilgisi yoktur.
Kalibrasyon
Yeni bir hesabın beceri aralığının belirlendiği başlangıç dönemi. Bu dönemde her sonuç tahmini normalden fazla oynatır.
Başlangıç havuzu
Yeni oyuncuların birbiriyle eşleştirildiği ayrı eşleşme alanı. Sıralama etkisi devre dışıdır, hata maliyeti düşüktür.
İkinci hesap
Deneyimli bir oyuncunun yeni gibi görünen hesabı. Eşleştirme verisini kirletir; davranış göstergeleriyle tespit edilip hızla doğru aralığa taşınır.
Kozmetik ödül
Yalnızca görünüşü değiştiren ödül. Hasar, hız veya sonuç ihtimaline bağlanmaz; nakde çevrilmez ve hesaplar arasında devredilmez.
Rastgelelik kavramları
Varyans
Bir değerin ortalamadan ne kadar sapabildiğini gösteren aralık. Sınırlanmadığında bazı turlar başlamadan kaybedilmiş olur.
Aralık sınırlama
Bir değerin sapma payının önceden tanımlanması. Uç durumların sıklığını azaltır ve oyuncuya hazırlanabileceği bir pencere bırakır.
Seri yumuşatma
Aynı sonucun art arda tekrarlama olasılığının azaltılması. İstatistiksel olarak daha az rastgeledir ama oyuncuya daha adil hissettirir.
Tohumlanmış rastgelelik
Aynı turda tüm oyuncuların aynı rastgele diziyi görmesi. Rastgeleliği eşitsizlik kaynağı olmaktan çıkarıp ortak bulmacaya dönüştürür.
Önceden ilan
Tur başında değişen kuralın herkese duyurulması. En ucuz ve en etkili müdahaledir; sürprizin haksızlığa dönüşmesini engeller.
Bağlantı ölçütleri
Ping
Verinizin sunucuya gidip dönmesi için geçen süre. Rahat aralık 0-45 ms; 90 ms üzeri isabet hissini belirgin biçimde değiştirir.
Tick rate
Sunucunun saniyede kaç kez durum güncellediği. 60 Hz rahat aralıktır; 20 Hz altında köşe dönüşlerinde adalet hissi bozulur.
Input lag
Tuşa basmanızla hareketin ekranda görünmesi arasındaki gecikme. 40 ms altı rahat; 90 ms üzeri zamanlama gerektiren hamleleri zorlaştırır.
Kare hızı
Ekranın saniyede ürettiği görüntü sayısı. 60 FPS ve üzeri rahat aralıktır; 35 FPS altında nişan takibi belirgin biçimde zorlaşır.
Paket kaybı
Verinin yolda kaybolan oranı. Kaybolan her paket, konumun tahminle doldurulması demektir. %3 üzerinde geri sarma hissi oluşur.
Netcode
Ping, tick rate ve paket kaybını tek bir davranışta birleştiren kural seti. Ölçülen bir sayı değil, sayıların nasıl uzlaştırıldığına dair bir tercihtir.
TTK
Bir hedefi etkisiz hâle getirmek için geçen süre. Çok kısalırsa tepki verme şansı kalmaz, çok uzarsa çatışmalar sürüklenir.
Hitbox
Bir modelin vuruş algılanan sınırlarını tanımlayan görünmez alan. Görünen sınırla örtüşmemesi, adalet hissini en hızlı bozan şeylerden biridir.
Kullanım oranı
Bir seçeneğin ne sıklıkta tercih edildiği. Düşük kullanım her zaman zayıflık anlamına gelmez; bazen yalnızca hantallık göstergesidir.
Test havuzu
Bir değişikliğin canlı sürümden önce denendiği sınırlı ortam. Kazanma baskısı düşük olduğu için farklı türde geri bildirim üretir.
Eksik bir terim mi var?
Yazılarımızda geçip burada tanımlanmamış bir kavram fark ederseniz bize yazın. Sözlüğü, okuyucudan gelen sorulara göre genişletiyoruz; eklenen her terim ilgili yazıya da bağlanıyor.